Previous
Next

Packet Tracer - Bölüm 3: VLAN/Virtual Local Area Network

by Cem Kefeli 23. Mayıs 2009 12:43

VLAN'ın açılımı Virtual Local Area Network'tur. Türkçesi ise Sanal Yerel Alan Ağları'dır. IEEE tarafından geliştirilmiştir. VLAN OSI 2. katmanda çalışır (Layer 2). Adından da anlaşılabileceği gibi VLAN teknolojisi kullanılarak, bu teknolojiyi destekleyen cihazlar üzerinde mantıksal ağlar oluşturulur. Bu mantıksal ağlar aslında bölünmüş birer broadcast domainlerdir.
VLAN, yerel alan ağı üzerindeki ağ kullanıcılarının ve kaynaklarının mantıksal olarak gruplandırılması, farklı broadcast domainlere atanması ve ağ cihazları üzerinde farklı portlara atanması ile uygulanır. VLAN kullanılan bir ağda, bir VLAN'da bulunan kullanıcılar sadece kendi broadcast domain'ine sahip olacağından, birbirleri ile haberleşebilirler. Oluşturulmuş farklı bir VLAN'da bulunan kullanıcılar ile iletişim kuramazlar. Büyük ağlarda VLAN ihtiyacı işte bu sebepten dolayı ortaya çıkmış ve Network Mühendisleri'ni büyük bir zahmetten kurtarmıştır.
Ortamda OSI 3. katman çalışan (Layer 3) bir cihaz olması durumunda, bir VLAN'a üye ağ kullanıcısının farklı bir VLAN'a üye ağ kullanıcısı ile haberleşmesi sağlanabilmektedir. Artık günümüzde Cisco Systems'in üretmiş olduğu Layer 3 switch'ler, aynı zamanda router modunda çalıştıkları için bunu yapabilmektedir. VLAN adaptasyonu sonrasında broadcast trafiği azaltılır ve bant genişliği de artırılmış olur. Ayrıca ağ kullanıcıları daha kolay yöneltilebilir ve erişim izinleri (access -lists) çok daha kolay yapılandırılıp uygulanabilir. VLAN kullanımı aynı zamanda ağ yatırımınızı da düşürmektedir. Örneğin 48 port bir switch'iniz var ve bunun sadece 25 portunu kullanıyorsunuz. Başka bir yerel alan ağı oluşturmanız gerekiyor ve 20 kişilik bir grubu ağa bağlayacaksınız. Yeni bir switch almak yerine elinizdeki 48 portlu switchin boş olan 23 portunu başka bir vlan oluşturup atayarak, yeni bir switch almaktan tasarruf elde edersiniz.Fazlası...

Packet Tracer - Bölüm 1: Packet Tracer nedir?

by Cem Kefeli 16. Mart 2009 07:59

Dynamips TerminalBölüm 1: Packet Tracer nedir?
Netwok sistemleri ile uğraşan herkesin sıkıştığı zaman yardımına ilk anda koşacak şey network simülatorleridir. Çünkü öyle routarı, switchleri bir anda bağlayacak bir lab ortamı oluşturmak pek mümkün olmaz, olsa dahi çok da gerekli değildir. Ben de uzunca bir süredir simülasyonlarımı Dynamips ile yapıyordum. Dynamips sanal terminal pencereleri üzerinden networkünüzü sanal olarak yönetebilmenizi sağlayan bir simülatör yazılımı. Tabi ki netwokünüzü de sanal olarak oluşturuyorsunuz. Dynamips network topolojisini, kendine özgü bir dosya formatı üzerinden okur ve bu dosya üzerinde tanımlanmış cihazları topolojinizin içerisine oturtmaya çalışır. Fakat ilk zamanlar Dynamips yalnızca terminal ekranlarından oluşuyor idi. Yani topolojinizi görsel olarak izlemek mükün değildi.

GNS3 Logo Bir süre sonra Dynamips çekirdeğini kullanarak görsel bir kullanıcı arayüzü GNS3 tarafından sunulmaya başlandı. GNS3'nin core tarafında zaten yine Dynamips koşuyor ve hiçbir farklılık yok. Dynamips'in en güzel ve en ilgi çeken tarafı, gerçek network cihazı üzerinde koşan yazılımları(IOS-Internetwork Operating System) simule edebilmesi. Yani siz Cisco'nun herhangi bir routerı için kullandığınız gerçek IOS'u bu programa gösterip, onu koşturabiliyorsunuz. Fakat bu özellik Dynamips'e biraz da pahalıya patlıyor çünkü kullandığınız makinenin CPU (Central Processing Unit)'suna tavan yaptırıyor. Sonuç olarak bu bir simülasyon programı ve makinenizin tüm kaynakları bu simülatöre ayrılamaz. İşte bu aşamada bunu engelleyebilmek için sizden  'IDLE Value' isimlerini verdikleri bir değeri set etmenizi istiyor program geliştiriciler. Bu değeri işlemcinizin özelliklerine göre belirliyor yazılım ve böylece CPU'nuzu Dynamips'in esir almasından kurtulabileceğinizi söylüyorlar. Kimi zaman gerçekten işe yarıyor ve CPU %100 iken bu değeri set ettiğinizde makineniz normale dönüyor ve GNS3 sample topology simülasyonunuzu gayet güzel yapabiliyorsunuz. Fakat çok zahmetli bir iş ve çoğu zaman da işe yaramıyor malesef Frown İşte bu büyük sorundan dolayı ben de yeni bir simülatör aramak için işe koyuldum. Böyle bir sıkıntısı olmasa kesinlikle vaz geçmezdim Dynamips'ten.

Biraz araştırdıktan sonra Cisco'nun kendi geliştirdiği ve free olarak kullanıcıların hizmetine sunduğu Packet Tracer isimli simülatör'e ulaştım. Bu simülatör Dynamips gibi IOS'ları çalıştırmanıza olanak sağlamıyor. Arayüz üzerinden istediğiniz Router, istediğiniz switch'i seçtiğiniz zaman default IOS üzerinden settings yapabiliyorsunuz. Fakat hangi IOS koşuyor, hangi versiyon ve neleri destekliyor gibi soruların cevabından bir habersiniz benim yaptığım araştırmalara göre. Fakar o kadar kolay bir kullanımı var ki, görsel arayüzü sayasinde topolojinizi sürükle-bırak ile rahatça oluşturabiliyorsunuz. Cihazlara istediğiniz interface'leri kolayca ekleyip çıkarabiliyor ve ara bağlantıları yine cihazları seçerek kolayca Packet Tracer sample topology belirleyebiliyorsunuz. Öyle ki cihazların UP&Running olup olmadığını anlamak için ping komutu yazmanıza bile gerek kalmıyor, bir zarf resmini cihazlar üzerine tıklayıp ping koşturmanız mümkün... İşinize yarayacak hemen hemen tüm network ekipnlarını ve bağlantıları da destekliyor.

Bu kadar güzellik sonunda tabi ki artık Packet Tracer'ı kullanmamak biraz anlamsız kalır diye düşünüyorum. Web Blog'um üzerinde Packet Tracer için güzel anlatımlar ve videolar bulundurmayı düşünüyorum. Zaten, "Bölüm 1: Packet Tracer nedir?" isimli başlık ile de bu işe başlamış oldum. Gelecek konu ise "Bölüm 2: Packet Tracer ile basit netwok topolojileri oluşturmak?" olacak. Packet Tracer'a ve ilgili tüm dökümanlara Cisco'nun official web sitesi üzerinden ulaşabilirsiniz. En kısa zamanda buluşmak üzere..

ITU-H.323 ve IETF-SIP VOIP işaretleşme ve iletim protokolleri

by Cem Kefeli 5. Mart 2009 11:57

Çalışmanın tümünü görmek için burayı burayı (ITU-H.323_IETF-SIP_VOIP.pdf-435,67 kb) tıklayınız...

Bu çalışmada ITU-H.323 ve IETF-SIP  VOIP işaretleşme ve iletim protokolleri araştırılarak , VOIP in günümüzdeki etkileri üzerinde bir çalışma yapılmıştır.
Çalışmanın ikinci bölümünde ses ve veri haberleşmesi ile ilgili temel kavramlar ve konular üzerinde durulmuştur.VOIP converged
Günümüzde ses iletişimi alışılmış haliyle devre anahtarlamalı ağlar (circuit-switched networks) üzerinden veya zaman bölmeli çoklama teknikleri (TDM) kullanılarak yapılmaktadır. Fakat son yıllarda veri iletişimi amacıyla tasarlanmış ağlar üzerinden sesin iletimi de kişi ve kuruluşların ilgisini çekmeye başlamıştır. İlginin bu yöne kaymasının en önemli nedenlerinden biri Voice-Over-Ip veya Voice-Over-FR olarak anılan yöntemlerle bu işin daha ucuza ve daha az bant genişliği kullanılarak yapılabiliyor ve pek çok veri servisleriyle gerçek zamanlı ses iletim servislerinin birleştirilebiliyor olmasıdır.
Çalışmanın üçüncü bölümünde VoX olarak adlandırılan, basit haliyle veri hatları üzerinden ses iletişimi olarak tarif edebileceğimiz teknoloji anlatılacak, pratik uygulamalarından bahsedilecek ve VoX yöntemleri arasında bir karşılaştırma yapılacaktır.
Çalışmanın dördüncü bölümünde bir ses iletim teknolojisi olan VOIP ile ilgili olarak internet sitelerinden derlenerek oluşturulan Sıkça Sorulan Sorular bölümüne yer verilecektir.
Telekom sektöründe IP telefon kullanımı ya da internet üzerinden ses aktarım VOIP networksçözümleri kullanımı hızla yükselmektedir ama uç kullanıcılar henüz bu çözümlerin kendilerine sağladığı yararları tam olarak farkına varabilmiş değildir. Çalışmanın beşinci bölümünde temel kullanıcıların VOIP ile ilgili farkında olmadığı gerçekler ve toplumun bu yeni teknolojiye bakış açısı teknik bir dil ile alınmaktadır.
Çalışmanın altıncı bölümünde VOIP teknolojisinin beraberinde getirdiği güvenlik sorunları ve bu güvenlik sorunlarının aşılabilmesi için yapılan çalışmalar özetlenmektedir.
Yedinci bölümde ise SIP ve yeni ağ iletişim modeli ile ilgili bilgiler ve yapılan araştırmaların sonuçları verilmektedir.
Sekizinci bölümde bir VOIP haberleşme protokolü olan ITU-T H.323 ile ilgili bilgi verilmektedir.
Dokuzuncu bölümde Serbest Telekomünikasyon işletmecileri Derneğinin (TELKODER) Ocak,2003’te yayımlamış olduğu VOIP raporunun özeti verilmektedir.
Son bölümde ise araştırma boyunca kullanılan tüm kaynaklar listelenerek sunulmuştur

Haberleşme evrim geçirdikçe, bilginin dağıtım yönteminde de temel bir değişiklik yer aldı. SIP protokolünün haberleşme konusundaki sonuçlarını tam olarak anlamak için ağ mimarisi kapsamında işlevselliğini göz önüne almak yararlı olacaktır. Faydalı bir kavramsal model haberleşme ağlarını üç işlevsel düzlem kümesine bölmektedir: Alttaki erişim düzlemi, ortadaki oturum düzlemi ve üstteki servis düzlemi. Geleneksel iletişim yöntemleri bu katmanlar arasında aşağıdaki şekilde yer almaktadır:
Çift yönlü radyo – Eski bir elektronik iletişim şekli olan temel iki yönlü radyo sadece alt erişim düzleminde yer alır. Radyolar belli frekanslarda yayın yapar ve doğru frekansa ayarlanmış bir alıcı ile herhangi biri dinleyebilir. Birbirlerinin mesajlarının ‘üstüne basmaktan' kaçınmak için kullanıcılar sıra ile ileti yaparlar. Resmi bir oturum kontrolü yoktur.
LAN (Basit Yerel Alan Ağı) – İki bilgisayar arasında basit bir Ethernet LAN sadece basit kullanıcıdan kullanıcıya oturum yönetimine sahiptir. Başka kimseyi duymadığı sürece, her bilgisayar sürekli dinler ve istediği zaman konuşur. Aynı anda başka birisinin de konuşmaya başlama olasılığınaVOIP wireless converged karşı sürekli olarak veri ‘çarpışmalarına' karşı izleme yapar. Eğer çarpışma algılanırsa, çarpan taraflar gelişigüzel bir süre için bekler ve yerel ağın erişilebilir olacağını ümit ederek, veriyi tekrar göndermeyi denerler.
Sabit hatlı ses servisleri – Geleneksel ses servisleri erişim ve oturum düzlemleri üzerinde uzanan, tüm oturumları kontrol eden donanıma büyük ölçüde bağımlıdır. Telefon santralleri (İnsan eli ile fişlerin takılarak bağlantı sağlanmasının modern yöntemi) karmaşık sayısal mantık kullanarak cihazlar arasındaki devreleri kurarlar, ücretlendirirler ve serbest bırakırlar. Oturum düzlemi, içindeki ek mimari oturum bilgilerinin güvenilir ve küresel şekilde alışverişini destekler. Ses postası gibi ses servisleri için oturumlar servis düzlemine de bağlanabilir.
Kablosuz ses servisleri – Modern kablosuz ses servisleri bir MSC'de (Mobile Switching Centre - Gezgin Anahtarlama Merkezi) bulunan mantık ile kontrol edilen karmaşık bir baz istasyonu kontrol ağı ile birbirlerine bağlı olan tanımlanmış radyo kapsamı ‘hücreleri' kavramına dayanmaktadır. MSC ses servisleri anahtarının bir üst kümesidir ve ağ modelinin erişim ve oturum düzlemleri üzerinde aynı şekilde uzanır. Birçok özgün oturum kontrol işlevi gezginliğin getirdiği karmaşıklıktan dolayı ortaya çıkmaktadır. Oturum mantığı da çeşitli gerçek zamanlı ve müşteri bilgisi veritabanını yürütür.
VOIP converged networksİnternet – İnternet'in eski günlerinde, her bilgisayar tüm oturum yönetimini yürütürdü ve merkezi oturum kontrolü hiç yoktu. Gerektikçe, bir bilgisayar belli bir sunucu ile oturumu temel olarak yürütürdü. Daha fazla insan İnternet'i kullanmaya başlayınca ve adres alanı büyük ölçüde daha karmaşık hale gelince, bir adres çözünürlük servisi uygulamaya alındı. Bu DNS (Alan Adı Servisi) istek üzerine insanlar için anlamlı olan isimleri fiili IP adresleri olarak çözer ve oturum düzleminde istemci bilgisayar ile birlikte varlığını sürdürür. İnternet sahnesine giren oturuma ilişkin en son unsur İçeriğe Hassas Anahtar olup, oturum veya servis düzleminde yer alır ve temel olarak sunucuların gerçek zamanlı erişilebilirliği, istemcilere yakınlığı ve bilgi isteyen kişinin uygun dil desteği gibi hususlara bağlı olarak, trafiği çeşitli benzer sunuculara yönlendirir.
3K (Üçüncü Kuşak) Kablosuz İnternet – İnternet'e kablosuz yüksek hızlı veri erişimi sağlamak üzere, kablosuz altyapıya sinyalleşme bağdaştırıcıları ve veri bağdaştırıcıları getirildi. Böylece veri bağlanabilirliğini kurmak için gezgin anahtarlama işlevlerine bağımlılık azaltılmakta. 3GPP Kablosuz Standartlar Organı SIP'ı benimsedi ve tam olarak uygulamaya geçildiği zaman, 3K gezgin ağları şeffaf bir şekilde, çoğul ortamVOIP converged networks servislerine tam olarak katılma olanağına sahip olacak.
Dağıtılmış çoğul ortam ağı – Optik ve erişim bant genişliği artmaya ve daha ekonomik hale gelmeye devam ettikçe, tüm parçalar bir araya gelerek var olan medya içeriğinde büyük ölçüde bir artış meydana getirmektedir. Hem fiziksel olarak bağlı olan hem de gezgin akıllı istemciler aktif olarak oturum yönetimine katılmakta, bu arada da Proxy sunucular ve içerik anahtarları, oturumları dinamik olarak açmaya yardımcı olmakta ve oturumları en ulaşılabilir uygun içerik kaynaklarına yeniden yönlendirmektedir. Birçok tipten sinyalleşme bağdaştırıcıları, yazılım anahtarları ve medya bağdaştırıcıları birlikte çalışarak diğer ağ teknolojileri ile etkileşim sağlamaktadır.
Ağ düzlemleri arasında etkileşim arttıkça ve oturum yönetimi büyük ölçüde dağınık hale geldikçe, haberleşme dinamiğinin evrim geçirmekte olduğu ortaya çıkmaktadır. İnternet üzerinden oturum açmakta bilgisayarın her zaman önemli bir rol oynadığı gibi, yeni nesil ağlarda da, uç cihazları oturum açma ve kontrolünde önemli roller oynayacaktır. Oturum yönetimi tamamen akıllı istemcilerde kalabilir veya akıllı istemciler de dâhil, birkaç ya da birçok işbirliği yapan ağ elemanı arasında dağıtılabilir.
Bir SIP kayıt merkezi üzerinde cihazların erişim adresleri depolanarak, karmaşık bir numaralama planı yerine, iletişimin adresi bir kişinin adı da olabilir. İşin içinde olan ağların ve cihazların ayrıntılarından bağımsız olarak bir şahıs, ağ içinde bir ya da daha çok cihazı kaydeder ve nerede olursa olsun, ulaşılabilir hale gelir.

Çalışmanın tümünü görmek için burayı burayı (ITU-H.323_IETF-SIP_VOIP.pdf-435,67 kb) tıklayınız...

Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

SIP-Session Initiation Protocol

by Cem Kefeli 28. Şubat 2009 11:24

SIP (Session Initiation Protocol/Oturum Başlatma Protokolü) iki veya daha fazla katılımcı Simple SIP network schematicsarasinda baglantı kuran ve bağlantıyı yöneten bir ağ protokolüdür. Bu protokolün standartları IETF (Internet Engineering Task Force) tarafından RFC-3261 (RFC-Request for Comments) dokümanları ile belirlenmiştir. SIP ile uygulama geliştirecek vendor RFC ile belirlenmiş standartlara uyarak interoperability fonksiyonlarını desteklemelidir.

SIP, internet Telefonu icin kullanılan en yaygın protokoldür ve uygulama katmanında çalışmaktadır. Aslında SIP her türlü media aktarımı için düşünülerek hazırlanmıştır ve görüntü, ses ve data paylaşımını desteklemektedir. HTTP (Hypertext Transfer Protocol) protokolüne çok benzer düz metin bir protokoldür. Oturum açar, oturum parametrelerini değiştirir, media için tanımlamaları ve spesifikasyonları değerlendirir(SDP-Session Description Protocol-RFC 2327), oturumu sonlandırır. Oturumlar IP telefon çağrıları, multimedya sunumlar veya konferans şeklinde olabilir.Aynı zamanda mevcut bir oturuma kullanıcı çağrılabilir, mevcut oturuma medya eklenebilir, çıkarılabilir.

SIP'in bir oturum kurmak için ve sonlandırmak için gerçekleştirdiği 5 fonksiyon vardır:

  1. Kullanıcı konumunu belirlemek.
  2. Bağlantıya katılacak kullanıcıları tespit etmek.
  3. Uçların kapasitelerini tespit edip o şekilde medya parametrelerini ayarlamak.
  4. Çağrı yapma ve iki uçtaki çağrı parametrelerini ayarlamak.
  5. Oturum yönetmek.

Kesin çizgiler ile ayrılması gereken şey ise SIP'in kendisinin bir veri taşıma protokolu olmadığıdır. SIP verinin taşınmasını başka bir protokol üzerinden gerçekleşririr. Bu protokol RTP (Real Time Protocol) gibi gerçek zamanlı uygulamaları destekleyen türde seçilmektedir. SIP kullanan uygulamalar bir SIP server üzerinden gerekli işlemleri gerçekleştirmektedir. Çağrı yönlendirme gibi uygulamalar bu yapı sayesinde mümkün olmaktadır.

SIP UA (User Agent)'lar arasında bağlantı kurabilmek için bazı mesaj türleri kullanmaktadır. Oturumu başlatmak, güncelleme göndermek ve bitirmek için farklı mesaj türleri bulunmaktadır.

Kaynaklar: VikiPedi, RFC-3261

Hakkımda...

Cem KEFELİ

Electronics and
Telecommunication Eng.
devamı...


Son yapılan yorumlar...

Comment RSS

Yasal bir uyarı...

Disclaimer"Bu web sitesinde görmüş olduğunuz bilgilerin, dokümanların ve diğer materyallerin kullanılmasından doğabilecek hiç bir sorumluluktan site sahibi sorumlu tutulamaz. Web sitesi içerisinde yer alan yazılar, yorumlar, resimler ve diğer tüm içerikler yalnızca sahibinin görüşünü yansıtmakta olup içeriğin sahibi kişilerin çalıştığı kurumları bağlayıcı hiç bir nitelik taşımamaktadır. Yapılan tüm alıntılar mutlaka kaynak gösterilerek verilmeye çalışılmaktadır. Web sitesi içerisinde bulunan ilgili materyaller, ilgili yasal kurumlar tarafından uygun görülmemesi durumda kaldırılacaktır."
General